Traduction non disponible

Nick Ervinck's artistic world is a strange place full of paradoxes, populated by organic and architectural forms. It's a world simultaneously reigned by movement and stagnancy, sterility and vitality, rationalism and absurdity, surrealism and hyperrealism. Inside this complex universe, three main families of shapes keep reappearing: coral-like organisms, representing the artist's fascination for natural, structuralist and infinite shapes, architectural prototypes, from generic brick houses to the cathedral of Cluny, and basic geometrical forms, such as ovals and spheres. What they all have in common is that they lose their scale in Ervinck's works. Depending on their context, they can grow and shrink like Alice in Wonderland, and by entering the artist's universe, we seem to have jumped down the rabbit hole with her.

One reason for the scalelessness of Ervinck's world is the simultaneity of media which he establishes. There's no hierarchy, no linear development from study to final work, from computer rendering to sculpture, from image to object. His works create a design for a different reality, situated somewhere in-between the virtual and the real. While the majority of objects exist in the virtual world, constituting Ervinck's huge archive with more than 40,000 digital images, some of them seem to undertake excursions into our world by becoming sculptures. Or is the opposite the case: does their presence turn real rooms into fictional spaces and transform a piece of our world into Ervinck's personal universe? That's a chicken-and-egg question which remains just as unanswered as questions about the priority of the various media in his work.

With WARSUBEC, the artist has realized his first work at an architectural scale, condensing several of these themes into a huge two-piece sculpture. On top of two buildings in Ghent, right and left of a passageway leading into a courtyard, sit two mirrored frameworks. They have a net-structure with rounded edges and a bright yellow, glossy finish. If one only saw this sculpture on photos, one might think that it was just another clever computer rendering. In fact, it bears a certain resemblance to several earlier computer images by Ervinck as well as to the coral-shape of his sculpture YAROTOBS (2007), which was just as yellow and glossy, but only measured 2 by 2 metres. WARSUBEC, in contrast, has the monumental measurements of 12 metres by 6 metres by 3,5 metres – in twofold, because it consists of two identical mirrored parts.

Characteristically, Ervinck never created a tangible model for WARSUBEC, but designed it entirely in the computer. Jumping from virtuality to reality and from abstraction to figuration, the next step was immediately the production of the life-sized work, which was fabricated together with a Dutch company that specializes in commercial sculptures for theme parks. The silhouette was made from multi-ply wood, then covered in polyurethane foam and polished by a machine, which Ervinck developed especially for this work. Next came three layers of polyester and a final layer of glass fibre, which was polished by hand – adding an element of craft to the high-tech design. Twelve workers worked for three months under the supervision of the artist, creating one of the biggest works of art in Belgium.

The building on which WARSUBEC sits is a housing complex called "De Cirk" ("the circle"). Just a few years ago, it was a derelict place in the grip of squatters and destined for demolition – although it once was a prototype: De Cirk was the first social housing complex in Ghent. It was built at the turn of the last century, when Ghent was known as "Manchester of the continent". Thanks to a booming cotton and metal processing industry, the city was experiencing a huge increase in population and an ensuing shortage of affordable housing, resulting in approximately 40,000 inhabitants living in abysmal conditions. In 1906, city architect Charles Van Rysselberghe was commissioned to design a housing complex on a plot of land that had formerly belonged to city zoo (hence the street name Zebrastraat), in order to create new homes for the workers of a nearby textile factory and their families. His design for a brick building had a footprint in the shape of the Greek letter omega, with an oval-shaped courtyard in the centre. To save space he stacked two layers of small apartments on top of each other, to which another storey was added in 1929.

Nobody really knows why the building deteriorated in the 1990s. But in 2002, the Liedts-Meesen Foundation, founded by Alain Liedts and his wife Françoise Meesen, bought it, saved it from demolition and renovated it. Now it houses 72 apartments for short-term renters, a wing with conference rooms and an exhibition centre. Nick Ervinck exhibited some of his work in this centre in 2008, in an exhibition accompanying a new media art contest, where he received the audience award. Afterwards, Alain Liedts asked him to create a roof sculpture for the terraces on both ends of the omega, the only requirement being that the terraces had to be able to carry its weight and that they should remain fully functional. In August 2009, the two-part sculpture was transported to Ghent and placed in its location.

Upon entering the courtyard, the work isn't visible at once, but its yellow reflection immediately appears in the windows opposite the passageway. Thanks to its bright finishing in Ervinck's favourite colour and its perforated structure, the sculpture is monumental, but also has a light and cheerful appearance. It has a certain pop-art appeal, which is probably due to its nearly unrealistic smoothness and glossiness. When accessing one of the terraces, its spatial effect becomes palpable: with its round-edged mesh, WARSUBEC creates a sheltered, private and at the same time open space with interesting shadow effects, reminiscent of a pergola. Depending on the season, time of day and the weather, the atmosphere produced by the framework changes, resulting in a constant dialogue between the artwork and the sky. At the same time, there's a certain tension between the two parts of the sculpture, which seem to attract one another, pulling the two sides of the passageway together. Ervinck likes to point out that while they were identical as virtual models, they're not exactly identical now, due to tiny imperfections resulting from the manufacturing process. This observation falls in line with his statement that "all my works are studies" – which leaves open whether that's a conscious choice or not.

Like with many of Ervinck's creations, it's difficult to find a concise description for WARSUBEC, because it has so many connotations. It's obviously a net- or mesh-structure, but it also bears a certain resemblance to the artist's earlier coral studies. Corals are something that Ervinck is fascinated by because of their complex, potentially infinite shapes, which can only be recreated with the help of the computer. At the same time, however, WARSUBEC might also be an abstract high-tech descendant of similarly smooth, round-edged sculptures by Henry Moore or Hans Arp. In a less art historical way, one might also recognize a similarity to bone- or even cell-structures, turning the objects into virus-like growths on top of the old building. "My virtual images constantly infect the real world and vice versa", Ervinck once said, and here a bright yellow parasite seems to have infected the old housing complex.

The parasitic quality of WARSUBEC points to the artist's search for the borders between art and architecture. After all, parasitic structures have been a subject in architectural research for quite a few years, ranging from artistic interventions like Lebbeus Woods' Hermitage (1999) to visionary designs for entire roof-borne cities. At the same time, the sculpture also plays with the architectural notion of the skin, as Sam Steverlynck pointed out in a text accompanying an exhibition of Ervinck's work at SMAK in Ghent. But WARSUBEC goes even further than this by also relating to the currently very trendy discourse about ornament in architecture. After nearly a century of despise following Adolf Loos' pamphlet about "Ornament and Crime", architects like Herzog & de Meuron, OMA, Jürgen Mayer H. and Toyo Ito have rehabilitated the ornament in their works. The makeability of ornaments in the digital age and the possibility of integrating them into the industrial building process has finally freed them from the stigma of anachronistic craft and mere decoration. Ever since then, branch-, net- and cell-structures have been appearing in façades worldwide, with the bubbly outside of the Watercube National Aquatics Centre in Beijing by PTW Architects (2008) as the most obvious parallel to Ervinck's work.

Like the Watercube, WARSUBEC oscillates between the antagonistic architectural worlds of box and blob. It can be read as a blob on top of a box, but can also be seen as a box itself, containing a multitude of blobby voids. In this sense, it fits perfectly into Ervinck's constantly evolving fluid universe, which is best illustrated by his film installations. These short animated sequences reveal that images as well as sculptures are nothing but snapshots from the artist's universe, in which the fictional objects are constantly morphing and transforming. This restless motion is one of the reasons why Ervinck's installations, however functional they may be, can never fully belong to the realm of architecture or design. Another fact that safely anchors WARSUBEC in the world of art is that in contrast to most architecture which is created with the help of computers, its shape wasn't generated by a programming language. Instead, Ervinck hand-shaped the framework and its blobby voids, only letting a programme smoothen the round edges. WARSUBEC is in every sense a hybrid: sculpture and structure, blob and box, function and form, fiction and reality.

Anneke Bokern, 2009


www.zebrastraat.be - www.nickervinck.com - www.smak.be

De artistieke wereld van Nick Ervinck is een vreemde plek, vol van paradoxen en bewoond door organische en architecturale vormen. Het is een wereld die tegelijk geregeerd wordt door beweging en stagnatie, steriliteit en vitaliteit, rationalisme en absurditeit, surrealisme en hyperrealisme. In dit complexe universum keren drie belangrijke vormfamilies steeds terug: koraalachtige organismen die de fascinatie van de artiest voor het natuurlijke vertegenwoordigen, structuralistische en oneindige vormen, architecturale prototypes, gaande van generische bakstenen huizen tot de kathedraal van Cluny, en geometrische basisvormen zoals ovalen en bollen. Al deze dingen hebben gemeen dat ze in Ervincks werken hun schaal verloren zijn. Afhankelijk van hun context kunnen ze groeien en krimpen zoals Alice in Wonderland; en doordat we het universum van de artiest binnen gaan, lijkt het alsof we met Alice de konijnenpijp zijn in gesprongen.

Een van de redenen voor de schaalloosheid van Ervincks wereld is de gelijktijdigheid van media die hij creëert. In de ontwikkeling van de studie tot het uiteindelijke werk, van computerweergave tot de eigenlijke sculptuur, van afbeelding tot object, bestaat er geen hiërarchie en geen lineaire ontwikkeling. Zijn werken creëren een ontwerp voor een andere realiteit, gelegen ergens tussen het virtuele en de werkelijkheid. Hoewel de meerderheid van de objecten bestaan in de virtuele wereld, wat Ervincks enorme archief van meer dan 40000 digitale afbeeldingen vormt, lijken sommige objecten excursies naar onze wereld te ondernemen door sculpturen te worden. Of gebeurt het omgekeerde: verandert hun aanwezigheid echte kamers in fictionele plaatsen en transformeert een stuk van onze wereld in Ervincks persoonlijke universum? Deze 'de kip of het ei eerst'-vraag blijft onbeantwoord, net zoals ook vragen naar de prioriteit van de verschillende media in zijn werk onbeantwoord blijven.

Met WARSUBEC heeft de artiest zijn eerste werk op een architecturale schaal gerealiseerd, waarin verschillende van deze thema’s in een enorm tweedelig kunstwerk zijn samengeperst. Bovenop twee gebouwen in Gent, links en rechts van een doorgang naar een binnenplaats, staan twee gespiegelde geraamtes. Ze hebben een netstructuur met geronde randen en een fel gele, glanzende afwerking. Wie deze sculptuur enkel op foto’s zag, zou kunnen denken dat dit gewoon een overtuigende computerweergave is. In feite doet dit werk denken aan een aantal vroegere computerafbeeldingen van de hand van Ervinck, evenals aan de koraalvorm van zijn sculptuur YAROTOBS (2007) die net zo geel en glanzend is, maar slechts 2 op 2 meter meet. WARSUBEC heeft echter monumentalere afmetingen: 12 meter op 6 op 3,5. – in tweevoud, want het bestaat uit twee identieke gespiegelde delen.

Karakteristiek is dat Ervinck nooit een tastbaar schaalmodel van WARSUBEC maakte, maar het werk volledig op computer heeft ontworpen. In een sprong van het virtuele naar het werkelijke en van abstractie naar uitbeelding, was de productie van de levensgrote werken al onmiddelijk de volgende stap. De vervaardiging gebeurde in samenwerking met een Nederlands bedrijf, gespecialiseerd in commerciële sculpturen voor attractieparken. Het silhouet is gemaakt van multiplex en vervolgens bedekt met polyurethaan schuim en gepolijst door een machine, die Ervinck speciaal voor dit werk ontwikkelde. Daarna kwamen er drie lagen polyester en een buitenlaag van glasvezel, die met de hand werd gepolijst – waardoor er een element van vakmanschap aan het hightechontwerp werd toegevoegd. Twaalf vakmensen werkten drie maanden lang onder toezicht van de artiest, en creëerden één van de grootste kunstwerken van België.

Het gebouw waar WARSUBEC op staat is het woonproject genaamd "De Cirk". Een paar jaar geleden was het een vervallen oord, in de handen van krakers en bestemd voor afbraak – hoewel het ooit een voorbeeld van vernieuwing was: De Cirk was het eerste sociale huisvestingscomplex in Gent. Het werd gebouwd aan het begin van vorige eeuw, toen Gent bekend stond als het ‘Manchester van het continent’. Dankzij de bloeiende katoen- en metaalindustrie onderging de stad een enorme bevolkingstoename Als gevolg daarvan ontstond er een nijpend tekort aan betaalbare woningen, wat resulteerde in vreselijke leefomstandigheden voor ongeveer 40.000 inwoners van Gent. In 1906 werd aan stadsarchitect Charles Van Rysselberghe de opdracht gegeven om een huisvestingscomplex te ontwerpen op een stuk grond dat voordien een deel van de stadszoo was (vandaar de straatnaam 'Zebrastraat'), om nieuwe onderkomens te creëren voor de arbeiders van een nabijgelegen textielfabriek en hun families. Zijn ontwerp van een bakstenen gebouw had een grondplan in de vorm van de Griekse letter omega, met een ovaalvormige binnenplaats in het midden. Om plaats te besparen plaatste hij oorspronkelijk twee verdiepingen van kleine appartementen op elkaar; in 1929 werd daar nog een derde verdieping aan toegevoegd.

Niemand weet waarom het gebouw in de jaren negentig van de vorige eeuw in verval is geraakt. In 2002 werd het gekocht door de stichting Liedts-Meesen, opgericht door Alain Liedts en zijn vrouw Françoise Meesen. Het gebouw werd gered van de afbraak en het werd grondig gerenoveerd. Nu zijn er 72 appartementen voor kortetermijnhuurders in onder gebracht, evenals een vleugel met conferentiezalen en een tentoonstellingsruimte. Nick Ervinck stelde daar in 2008 enkele van zijn werken tentoon, in het kader van een tentoonstelling die gepaard ging met een nieuwe media kunstwedstrijd; waarvanhij de publieksprijs won. Nadien vroeg Alain Liedts hem om een daksculptuur te creëren voor de terrassen aan beide uiteinden van de omega, met als enige vereiste dat de terrassen het gewicht moesten kunnen dragen en dat ze volledig functioneel konden blijven. In augustus 2009 werd het tweedelige kunstwerk naar Gent getransporteerd en op zijn plaats gezet.

Wie de binnenplaats van de Cirk betreedt, merkt het werk niet onmiddelijk op, maar de gele reflectie verschijnt meteen in de ramen aan de overzijde van de doorgang. Dankzij de glanzende afwerking in Ervincks favoriete kleur, en de geperforeerde structuur, is de sculptuur monumentaal maar tegelijkertijd licht en vrolijk. Het heeft een zekere popartuitstraling, wat waarschijnlijk te wijten is aan de bijna onrealistische gladheid en glans. Wanneer men een van de terrassen betreedt, wordt het ruimtelijk effect tastbaar: de afgeronde randen van WARSUBEC’s mazen creëren een beschutte, private maar tegelijk open ruimte met interessante schaduweffecten, die vergelijkingen oproepen met een pergola. Afhankelijk van het seizoen, het tijdstip en het weer verandert de uitstraling van het raamwerk, wat resulteert in een constante dialoog tussen het kunstwerk en de hemel. Tegelijkertijd is er een bepaalde spanning tussen de twee delen van het kunstwerk, die elkaar lijken aan te trekken en zo de twee zijden van de doorgang samentrekken. Ervinck vestigt graag de aandacht op het feit dat, hoewel de twee delen van het kunstwerk identiek waren als virtuele modellen, ze nu niet helemaal identiek zijn, wat veroorzaakt is door kleine imperfecties volgend uit het productieproces. Deze observatie ligt in de lijn met zijn uitspraak “al mijn werken zijn studies”—wat de vraag of dit een bewuste keuze was of niet, onbeantwoord laat.

Zoals bij veel van Ervincks creaties is het moeilijk om een beknopte beschrijving voor WARSUBEC te geven, omdat er zo veel connotaties mee verbonden zijn. WARSUBEC is duidelijk een net- of mazenstructuur, maar het lijkt ook enigszins op de vroegere koraalstudies van de artiest. Ervinck is gefascineerd door koralen omwille van hun complexe, potentieel oneindige vormen, die enkel met behulp van een computer kunnen worden gerecreëerd . Maar tegelijkertijd zou WARSUBEC ook een hightechafstammeling kunnen zijn van de gelijkaardige gladde en afgeronde sculpturen van Henry Moore of Hans Arp. Men zou ook een gelijkenis tot bot- of zelfs celstructuren kunnen herkennen in het kunstwerk, waardoor de objecten veranderen in virusachtige besmettingen bovenop het oude gebouw. “Mijn virtuele afbeeldingen infecteren de echte wereld constant en vice versa", zei Ervinck ooit, ; hier gaat het om een fel gele parasiet die het oude huisvestingscomplex geïnfecteerd heeft.

De parasitische kwaliteit van WARSUBEC wijst op de zoektocht van de artiest naar de grenzen tussen kunst en architectuur. Per slot van rekening zijn parasitische structuren al een aantal jaar het onderwerp van architecturaal onderzoek, gaande van artistieke interventies zoals Lebbeus Woods’ Hermitage (1999), tot visionaire ontwerpen voor dakgedragen steden. Tegelijkertijd speelt het kunstwerk ook met het architecturale idee van de huid, zoals Sam Steverlinck aanstipte in een tekst in het kader van een tentoonstelling van Ervincks werk in het SMAK in Gent. Maar WARSUBEC gaat zelfs nog verder dat dat, door ook te verwijzen naar de op dit ogenblik heel trendy dialoog rond ornament in de architectuur. Na bijna een eeuw van verachting,volgend op Adolf Loos’ pamflet over ‘Ornament en Misdaad’, hebben architecten zoals Herzog & de Meuron, OMA, Jürgen Mayer H. en Toyo Ito het ornament opnieuw een plaats gegeven in hun werk. De maakbaarheid van ornamenten in het digitale tijdperk en de mogelijkheid om ze te integreren in het industriële bouwproces heeft ze eindelijk bevrijd van het stigma van anachronistisch vakmanschap en tierlantijnen. Sindsdien zijn er over de hele wereld tak-, net- en celstructuren verschenen op gevels, met als meest herkenbare parallel met Ervincks werk het ‘zeepbellen’-exterieur van de Watercube National Aquatics Centre in Beijing door PTW Architects (2008).

Net zoals de Watercube, schippert WARSUBEC tussen de antagonistische werelden van doos en blob (in Ervincks eigen bewoording ‘boxes' en 'blobs’). WARSUBEC kan gelezen worden als een blob vanboven op een doos, maar het kan ook worden gezien als een doos op zichzelf, met daarin een veelvoud aan ‘blobby’ leegtes. Op die manier past het perfect in Ervincks constant veranderende, vloeiende universum, dat het best geïllustreerd wordt door zijn filminstallaties. Deze korte geanimeerde sequenties onthullen dat afbeeldingen, net als sculpturen, niets anders zijn dan foto’s van het universum van de artiest, waar fictionele objecten constant evolueren en veranderen . Deze rusteloze beweging is een van de redenen waarom Ervincks installaties, hoe functioneel ze ook mogen zijn, nooit ten volle tot de wereld van de architectuur of het design kunnen behoren. Een ander feit dat WARSUBEC veilig verankert in de wereld van de kunst is dat , in tegenstelling tot de meeste architectuur die met behulp van computers wordt gecreeërd, de vorm van WARSUBEC niet werd gegenereerd door een programmeertaal. In de plaats daarvan werd het raamwerk, net als de blobby leegtes, door Ervinck met de hand vormgegeven, en gebruikte hij enkel een programma om de ronde randen glad te maken. WARSUBEC is op elke mogelijke manier een hybride: sculptuur en structuur, blob en doos, functie en vorm, fictie en realiteit.

Anneke Bokern, 2009
Vertaling Jasper Schelstraete


www.zebrastraat.be - www.nickervinck.com - www.smak.be