24/04/2008: Debat over “kunst en engagement” door X=10c (Existentie vzw)
Kunstenaars en vooral studenten binnen het hoger kunstonderwijs, lijken verrassend weinig wakker te liggen van de vraag naar de zingeving van hun activiteit als kunstenaar binnen de samenleving. Alhoewel deze bekommernis, bij deze groep slechts sporadisch leeft, toont een blik op het hedendaagse kunsttoneel ons een ander beeld. Voor curatoren is de vraag naar maatschappelijke relevantie doorgaans niet onbelangrijk, en voor het maken van tentoonstellingen zal die vraag dan ook dikwijls een rol spelen bij het vissen uit de kunstvijver. Hoe belangrijk is het voor het kunstwerk om maatschappij kritisch te reflecteren? Hoe belangrijk om als kunstenaar d.m.v. je werk een maatschappelijk (hetzij vanuit filosofisch, politiek, sociaal oogpunt) engagement aan te gaan?
Is er met andere woorden een relatie tussen het kunstwerk enerzijds en zijn opbouwend in de wereld staan anderzijds? De kunst van de moderniteit was - schatplichtig aan de verlichting - gedreven door de vooruitgangsgedachte. Dit vooruitgangsgeloof was dan ook een drager van maatschappelijk engagement. Vooral deze bij de (historische) avant-garde levende droom, van de tocht naar een ideale wereld, heeft op zijn zachts gesteld, en lang geleden reeds, een flinke dreun gekregen. Het lijkt niet overdreven te stellen dat de kunst van vandaag relativerender staat ten opzichte van een maakbare wereld. Een symptoom is dat ze (op het eerste zicht) veel meer opereert vanuit de realiteit i.p.v. een ideologisch punt aan de einder na te jagen. De vraag kan gesteld worden op welke manier het hedendaagse kunstwerk als geëngageerd gedacht kan worden ? Veel actuele kunst, bijvoorbeeld op de Biënnale van Venetië, lijkt zich te beperken tot weliswaar aangrijpende, maar vooral documentaire getuigenissen over oorlogen en mistoestanden. Denk hierbij o.a. aan Emily Prince die een inventaris visualiseert van gesneuvelde VS soldaten tijdens de Irak oorlog of aan de massale aanwezigheid van opvallend mooie beelden die ons met onze neus drukken op de vele wantoestanden in de wereld.
Je zou je de vraag kunnen stellen of de zo moeizaam bevochten autonomie van het kunstwerk eigenlijk wel de betutteling van een ethisch project verdraagt? Heeft de esthetische ervaring niet juist te maken met een kortsluiting die ons even buiten de wereld plaatst en dus het verlangen uit om belangeloos te zijn? Francis Alÿs ziet nu net deze poëtische afstand die ontstaat als een hefboom om een anders kijken mogelijk te maken, en schoorvoetend concludeert hij daaruit, dat dit een politiek denken kan openen.
Organisator: Stijn Van Dorpe (beeldend kunstenaar) en www.existentie.be
Moderator: Wim De Temmerman directeur van de Academie voor Schone Kunsten (KASK) Gent
Deelnemers: Piet Van Robaeys , Jeroen Laureyns, Lars Kwakkenbos, Pieter Vermeulen
Het debat zal plaatsvinden in de paarse projectiezaal op donderdag 24 april 2008 om 20.00 uur.
Inkom: € 5
Reservatie verplicht via evadevlieger@telenet.be
