01/09/2007 – 30/09/2007: Expo van de maand: Tom De Visscher.
Tom De Visscher - 2007
Tom De Visschers universum is er één van een consequente onlogica, een beeldende wereld waar het onlogische detail steeds opnieuw bevreemding oproept en de toeschouwer verontrust achterlaat. De foto’s van De Visscher die altijd hypergeënsceneerd lijken, ontstaan in realiteit vaak bij associatief toeval. Hoewel het persoonlijk leven van deze kunstenaar onmiskenbaar een uitgangspunt vormt bij de creatie van zijn werk, speelt zijn eigen subjectiviteit zelden een betekenisgevende rol.
De kunstenaar laat zijn gedachten spelen, de beelden volgen in die droomlogica vanzelf.
De Visscher’s foto’s verraden een voorliefde voor het fantastische, het historische, het mythische.... Beelden die vertellen over een vreemde wereld uit een andere tijd. Opvallend is de prominente plaats die de kunstenaar zelf inneemt in zijn oeuvre. Net zoals de Amerikaanse fotografe Cindy Sherman gebruikt De Visscher zichzelf keer op keer als een post-moderne vingerwijzing. Steeds opnieuw duikt hij op, niet als zichzelf maar eerder als een neo-romantische figurant bevroren in het beeld. Nu eens portretteert hij zich als een 17de eeuwse kunstenaar met de afstandontspanner nog in de hand, dan weer poseert hij trots naast zijn gefantaseerde kunstenaarsstamboom.
Of hij toont de Kunstenaar op expeditie in de ban van de exotische wonderen van een nog onbekende wereld.
Dat beeld van de kunstenaar als een ouderwetse, aandoenlijke wetenschapper of held combineert De Visscher met een voorliefde voor mythologische (vrouwelijke) en duistere sprookjespersonages. Hijzelf zij aan zij met centauren, zeemeerminnen en andere vreemde figuren; vreemde beelden die deel uitmaken van De Visschers universum. Een tijdloze, verstilde wereld vol symbolen, referenties en hommages.
In deze tentoonstelling toont De Visscher een nieuwe reeks foto’s. Zijn complexe beeldende fantasieën worden vaak rechtstreeks gevoed door de locatie waar de werken tot stand komen of tentoongesteld zullen worden. De kunstenaar liet zich in deze reeks foto’s direct inspireren door de zee. De foto’s genomen op het strand tonen de Noordzee in al haar kenmerkende grijsheid en winterse somberheid. De imposante werken van zowat twee meter lengte bieden een glimp op enkele surreële strandtaferelen. Beklemmend, somber en dreigend als een onweerswolk die nadert en zich duister aftekent tegen de heldere lucht.
(Drie) Mannen in pak en das met bolhoed, als een soort vreemdsoortige James- of butlerfiguren assisteren de kunstenaar met gele stoommachines bij het maken of zuigen van de wolken. In een ander foto figureert de kunstenaar in een romantische fantasie, zittend op het strand met aan zijn zijde een wonderschone zeemeermin, samen oesters slurpend. Of nog de kunstenaar in pak en met hoed in de zee omringd door nieuwsgierige vissen. De kunstenaar leest voor uit een boek met achter zich de uitgestrekte wolken en het waterlandschap. In een volgend beeld wordt de kunstenaar op het strand vervangen door een dandy man in jacquet die in de duinen de locale Saters de hand schudt.
De Visscher hanteert geregeld vreemde details als beeldende elementen die toegang verlenen tot zijn bevreemdende wereld. In die zin herinnert zijn werk aan dit van Matthew Barney. De Visscher heeft dezelfde voorliefde als Barney om zijn toeschouwers via vreemdsoortige referenties telkens opnieuw mee te slepen in een hoogst bizarre en tijdloze wereld. En in die wereld heeft de kunstenaar een duidelijk leidinggevende functie. Het is de kunstenaar die aan het werkvolk toont wat er moet gebeuren. Zo zien we hem op het strand in maatpak geholpen door een butler met kenmerkende bolhoed, samen de woeste golven uit de branding op het strand trekkend. Het beeld van meesterkunstenaar met knecht heeft zo iets onrealistisch ouderwets, een tijdloze bourgeoisfantasie aan de Noordzee.
In het recente fotowerk van De Visscher worden opvallend veel referenties aan vervlogen tijden opgenomen. Foto’s als (kunst-) historische knipogen, vol allusies op tijdsbeelden die al lang vervlogen zijn. En hoewel de kostuums andere decennia oproepen, de starheid van de personages en de gekunstelde poses een haast aandoenlijke ouderwetsheid uitademen, gaan deze beelden absoluut over het heden. Alles wordt in deze reeks foto’s geënsceneerd, kunstmatig gecomponeerd en gemanipuleerd.
De Visscher evoceert zo geen rechtstreekse nostalgie maar wel een tijdloos kader waarbinnen de acteurs van zijn wereld plaatsnemen. Met zichzelf geregeld in de hoofdrol als dienstdoend kunstenaar is het alsof hij via deze beelden juist wil verhinderen onderhevig te zijn aan een tijdsidioom.
De hedendaagsheid van deze beelden is postmodern, de logica ook. De iconografische betekenis der dingen wordt door De Visscher ontrafeld en vol liefde terug in elkaar geplaatst. De conventionele betekenis van het beeld losgekoppeld van de intrinsieke en opnieuw gecombineerd, opnieuw gebruikt. Het is die vrijheid in het refereren aan betekenissen die de beelden loskoppelt van hun verleden. En in die zin roept De Visscher op wat Baudrillard zo treffend omschreef als de postmoderne ‘hyperrealiteit’. Wat doorgaat voor de realiteit is eigenlijk uitsluitend nog een netwerk van beelden en tekens zonder uitwendige referent. En op die manier zijn de ongrijpbare representaties van De Visscher louter nog representaties van zichzelf.
An Moors ,Januari 2007
uitnodiging en openingsuren
Info: tomdevisscher@fulladsl.be
